Қарағандыда
  • USD 383.43
  • EUR 432.47
  • RUB 6.12
Қала әкімдігінің ресми интернет ресурсы

Бүркітбай Аяған: ғалымдарүшін сын сағатытуып отыр

«Мемлекеттарихыинститутының» директоры БүркітбайАяғанныңпікірінше, бүгіндеқазақстандықтарихғылымындабасталған реформа қоғамдаталқыланыпотырғанеңөзектітақырыптардыңбірінеайналыпотыр.
Тарихшығалымныңайтуынша, бұлсаладаөзгерістержүргізудіңбірнешеқажеттіліктері бар. Біріншіден, отандықтарихтызерттеукешегізаманнанқалғанғылымитұжырымдамаларданәлі де арылаалмауда. Екіншіден, ақпараттықтехнологияныңдамығанғасырындақалыптасқанҚазақстанныңмемлекетретіндетарихидүниетанымыныңмүлдемжаңаүлгілерінжобалау.
ҰлттықтарихтыреформалауМемлекетбасшысы Н.Ә. Назарбаевтың «Қазақстан - 2050» Стратегиялықтапсырмасынасәйкесбастамаалғаныбелгілі. Ұлткөшбасшысыныңұсынысыжарияетілген, үстіміздегіжылдың 5-ші маусымындаҚазақстанРеспубликасыМемлекетхатшысы М.М. Тәжинніңтөрағалығыменотандықтарихшылардыңжалпыұлттықжиналысыөткенібелгілі.
«Қазақстан – 2050» СтратегиясындаорыналғанидеялардаОтантарихығылымынкемелдендірудесапалытүрдеіскеасырылатыніс-қимылжолдарынанықтап, ғылымныңдамуыбағытындағыкедергілердіжоюкөзделген.
Еңбастысы, басқакезеңдерменсалыстырғанда, ғалымдарғамемлекеттікқолдаукөрсетіліпотыр. Ендігіжердеғалымдарғаешкім де идеологиялықшектеулерқоймай, керісінше, оларғатүбегейлі де, толықзерттеулержүргізушараларыжасалуда.
Сонымен, тұтастайжауапкершілікғалым-тарихшылардыңмойнынажүктеліпотыр. Былайшаайтқанда, ғалымдарүшінкәсібишынығу мен сын сағатықатаркеліптұр. ЕндешеОтандықтарихшылардыңіс-қимылдарынжаппайжұмылдыру, қолымыздағыбарлықғылымижәнеинтеллектуалдыәлеуетмүмкіншіліктердітиімдіпайдалануқажет, дедіғалымөзсөзінде.
Ғалымсондай-ақведомоствоаралықкеңейтілгенкеңестіңөткеніне 56 күнтолғанын, осы уақытаралығындабіразжұмыстаратқарылғанынатапкөрсетті.
АтқарылғанкөлемдіжұмыстардыҚазақстанРеспубликасыныңұлттықтарихтызерделеужөніндегіВедомоствоаралықжұмыстобыүйлестіріпотырғанынайта кету керек. Осы кезеңаралығындажұмыстобыныңғылымсаласындағыреформаныоданәріжүргізумәселелерінжан-жақтыталқылағанекіотырысыөткізілді.
Жұмыстыңұйымдастырылубөлігін ҚРБілімжәнеғылымминистрлігі мен Мәдениетжәнеақпаратминистрлігіжүргізді. Қазіргітаңдаеліміздің 59 жоғарғыоқуорындарындаҚазақстантарихыкафедрасыжұмысжасауда, соныменқатаржаңадан 4 мемлекеттік, 9 акционерлікжәне 9 жекежоғарғыоқуорындарындаҚазақстантарихыкафедрасыашылды. ҚазақстанРеспубликасыБілімжәнеғылымминистрініңбұйрығынасәйкесзерттеуметодикасы мен методологиясынжаңғыртуміндеттеріжүктелгеноқу-методикалықорталықтарыашылды, әл-ФарабиатындағыҚазақҰлттықУниверситетіндеорталықазиялықкөшпелілерөркениетінзерттеуорталығыұйымдастырылды.
Жалпыбілімберетінмектептергеарналғантиптікбағдарламалар мен оқулықтарсараптамаданөткізілдіжәнежаңартылды. БайқасыңыздарбиылғыөткізілгенҰлттықбірыңғайтестілеукезіндетарихқадегенөкпе-назестілмеді. Тарихшылардыңұлттықконгрессінің 2 отырысыөткізілді. АғымдағыжылдыңқазанайындаТарихшылардыңұлттықконгрессініңсессиясынөткізужұмыстарыныңдайындығыбасталды.
Ғылыми-теориялықзерттеусаласындаөлкеніңбіржарыммыңжылдықтарихынқалпынакелтірубойыншажұмыстарбасталды. Ғылымизерттеулердіүзік-жардыжүргізудітоқтатунәтижелерінде, біртұтастарихикезеңкөрінісін, Ұлыбайтақдаладаөмірсүргенқазақхалқы мен мемлекетініңқалыптасуэтногенезініңшынайы да, нақтыкелбетінжасауғакөмектесуде. Мысалы, ОтандықархеологтарОңтүстікҚазақстаноблысының Сайрам елдімекеніненжәнеШығысҚазақстаноблысындағысақкезеңіқорғандарынанқұндыартефактілертапты.
Маусымның 29-ы мен 3-ші шілдеаралығындаҚазақстанбойыншатарихшылардыңжергіліктіүкіметоргандарыөкілдерініңқатынасуыменаймақтықжиналыстарөткізілді. Жиналыстардажоғарғыіріоқуорындарыныңректорлары мен ғылыми-зерттеуинституттарыныңдиректорларыбаяндамажасады. 29 шілдекүніжасғалымдардыңзерттеужұмыстарынүйлестіруміндетіқойылған, «ЖастарихшылардыңреспубликалықҚауымдастығы» заңнамалықтіркеуденөтті.
МемлекеттарихыинститутындаЕлбасыұсынған «Халықтарихтолқынында» бағдарламасыжобасынталқылауғабайланысты 2 ғылыми семинар жұмысыөтті. ОндаОтантарихыныңерте, орта, жаңажәнеқазіргізамантарихыкезеңдерікөріністапты. Қазақстантарихынабайланыстытұрақтыжұмысістейтінмәліметтербазасықұрылып, оныңқорышетелдікорталықтардыңмәліметтеріжәнеғалымдардыңтізімдемелеріменүнемітолықтырылыпотырады.
Осы жылдыңмаусымайында 23 жетекшіғалым Иран, ТүркияжәнеҰлыбританияныңмұрағатқорларынажолдамаалды. Ал, бүгінгікүні 9 ғалымшетелденоралып, басқатоптағығалымдардайындалуүстінде. Мәдениетжәнеақпаратминистрлігіненалынып, жинақталғанматериалдарсұрыпталуда. Зерттеушіғалымдардыңшетелденәкелгендерекқорларынболашақта ел игілігінежаратукөзделінуде.
Шетелдікғылымиорталықтар мен ғалымдардыңөзарапікіралмасумақсатында «Болашақ» Мемлекеттікбағдарламасыжәнежоғарғыоқуорындарыныңғылымиәлеуеттерітиімдіпайдалануда. Ұлттың (популяциялық) генетика зертханасынқұрумақсатындажасғалымдардыңқұрамытоптастырылды.Қазақстантарихыныңкөнезаманнантәуелсіздіккедейінгікезеңінебайланыстыбазалықоқулықтар мен хрестоматиялардайындауаясындатарихшы-ғалымдардыңекітобыжұмысжасауда. «Ұлттықтарихтыңөзектімәселелері» журналындайындаудатарихиматериалдарқорыжинақталынып, көркемдік дизайны нақтыланды.
Мұрағатқұжаттарында «Мәденимұра» мемлекеттікбағдарламасыбойыншашетелдікмұрағаттарменкітапханаларданәкелінгенқұжаттарқорынорталықтандырумақсатындасұрыптаужұмыстарыжүргізілуде. Олдеректеравтоматтандырылғанақпараттық «Электрондықкаталогқа» орналастырылды.
Археологиялықжәнедеректануұлттықорталығы «Қазақстантарихышетелдікмұрағаттарда» (XYIII ғасыр-XIX ғасырдыңбіріншіширегі) басылымындайындауғакірісті. 2013 жылыоның 7-ші томы мен қорытындыанықтамалық 8-ші томыбасылымнаншықпақ. Тарихғылымынреформалаубағытындаіскеасырылғанжұмыстардыңқысқашакөрінісіосындай.
Халыққареформаныңбарысы мен мақсатынжеткізудебұқаралықақпаратқұралдарыныңеңбегі мен ықпалыөтезор, дептүйіндедіөзсөзінБ.Аяған.


Дата редактирования: 28 Декабря 2015 14:35