• 3815 барлығы
  • 26 бір айлық
  • 0 апта ішінде

Ақпарат орталығы

  • Майқұдық балалар-жасөспірімдер клубтарының балалары №31775 әскери бөлімі мен әскери-техникалық мектепке барды 21 Сәуір 2017

    Майқұдық балалар-жасөспірімдер клубтарының балалары №31775 әскери бөлімі мен әскери-техникалық мектепке барды

    Қорғаныс-бұқаралық және әскери-патриоттық жұмыс айлығы шегінде, Қазақстан Республикасының Қарулы күштерінің құрылу күнінен 25 жылдығын мерекелеу қарсаңында 2017 жылдың 20 сәуірінде Майқұдық балалар-жасөспірімдер клубтарының балалары үшін экскурсиялар ұйымдастырылды:

    -         №31775 ә/б (Зеленая балка) «Арлан», «Арман», «Мұрат», «Барыс» балалар-жасөспірімдер клубтарының балалары барды, бөлім аумағы бойынша таныстыру экскурсиясы ұйымдастырылды.

    -         Әскери-техникалық мектепке «Ақниет», «Кеша», «Горняк», «Ұлан» клубтарының балалары барды. Балаларға АК автоматын жинау/бөлшектеу, электронды нысанаға ату бойынша мастер-кластар көрсетілді. Экскурсия барысында жауынгерлік даңқ және жауынгер-интернационалистер мұражайына, казармаларға, тренажер залдарына барды.

  • Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру бойынша ақпараттық акция 20 Сәуір 2017

    Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру бойынша ақпараттық акция

    2017 жылдың 20 сәуір күні Қарағанды қаласының жастар ресурстық орталығы мен «Қарағанды қаласының жұмыспен қамту орталығы» КММ кестеге сәйкес өзін-өзі жұмыспен қамтушы халық арасында «Алтын арай» базар аймағында медициналық сақтандыру жүйесін енгізу бойынша ақпараттық-түсіндірмелі жұмыс жүргізген болатын.

    Акция барысында мемлекеттік бағдарламалар туралы хабардар болу деңгейі және өзіндік жұмыспен қамтылудың себебін білу мақсатында халық арасында кішігірім сауалнама жүргізді, сондай-ақ жұмысқа орналастыру бағдарламалары бойынша ақпараттық түсіндірме және жастарды жұмыспен қамту деңгейін көтеру, сонымен қатар міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру, «Өрлеу» жобасы, әлеуметтік жұмыс орындары, кәсіптік оқыту, жастар практикасы бойынша ақпараттық бүктемелер таратылған болатын.

    Сонымен қатар, сауалнама нәтижелері негізінде халыққа бүгінгі таңдағы өзекті бос орындар тізімімен танысу ұсынылды. Дәл осы акция 80  адамды қамтыды.

     

  • Кеңейтілген аппарат кеңесі 19 Сәуір 2017

    Кеңейтілген аппарат кеңесі

     

    2017 жылғы 18 сәуірде қала әкімі Н.Е.Әубәкіров қала аудандарының мемлекеттік кірістер басқармаларының басшыларымен, уәкілетті органдардың басшыларымен, қаланың Қазыбек би атындағы және Октябрь аудандарының әкімдерімен кеңейтілген аппарат кеңесін өткізді. 

    Кеңес мәселелерінің маңызды бір тұсы – 2017 жылғы 1-ші тоқсанда бюджеттің кіріс бөлігін және салық салу базасын кеңейту бойынша іс-шаралар жоспарының атқарылуы болды.

    2017 жылғы 1-ші тоқсанның жоспары 8 млрд. 008,6 млн.теңге сомасында немесе есепті кезең жоспарына қарағанда 104,4% (7 млрд. 669,9 млн.теңге) және жылдық жоспарға (29 млрд. 181,5 млн.теңге) қарағанда 27,4% атқарылғаны атап өтілді. Өткен жылдың деңгейіне қарағандағы өсім 20,7% құрады.

    Жергілікті бюджетке түскен салықтық және салықтан тыс түсімдердің жалпы көлемі (ОБ+ҚБ) 12 млрд. 777 млн.теңге құрады. Бұл өткен жылдың (10млрд. 662 млн. теңге) деңгейіне қарағанда 19,8% жоғары.

    Сондай-ақ, кеңес барысында бюджетке бересілерді өндіріп алу және салық салу базасын кеңейту бойынша мәселелер қаралды.

    Жергілікті бюджеттің орындалуын қамтамасыз ету мақсатында 1-ші тоқсан ішінде 2017 жылға бекітілген жергілікті бюджетке қосымша кірістер іздестіру бойынша іс-шаралар жоспарына сәйкес жұмыс жүргізілді.

    2017 жылға арналған жоспар-тапсырма 137,1 млн.теңге құрайды.

    Есепті кезеңде жоспар 14,2 млн.теңге сомасында немесе бекітілген жоспарға (137,1 млн.теңге) қарағанда 10,3% орындалды.

    Өз кезегінде, Қарағанды қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасының басшысы Н.Б.Смағұлов әрбір нақты салық төлеушімен мақсатты жұмыс жалғастырылатынына, мемлекеттік кірістер органдары уәкілетті және жергілікті билік органдарымен өзара іс-қимыл күшейтілетініне баса көңіл аударды.

    Қорыта келе, қала әкімі мемлекеттік кірістер басқармаларына және тапсырма берілген мемлекеттік органдарға салықтар мен төлемдердің, оның ішінде жеке тұлғалардан автокөлік құралдарына салынатын салықтың жинақталуын қамтамасыз ету үшін салық төлеушілерді құлақтандыру бойынша белсенді жұмыс жүргізу қажеттілігін атап өтті.

     

     

  • Пришахтинск балалар-жасөспірімдер клубтарының балалары үшін «Еркін елдің ұланымыз» атты ерлік сабағы өткізілді 17 Сәуір 2017

    Пришахтинск балалар-жасөспірімдер клубтарының балалары үшін «Еркін елдің ұланымыз» атты ерлік сабағы өткізілді

     

    Қорғаныс-бұқаралық және әскери-патриоттық жұмыстар айлығы шегінде, Қазақстан Республикасының Қарулы күштерінің құрылу күнінен 25 жылдығын мерекелеу қарсаңында 2017 ж. 14 сәуірінде «Шахтер» стадионы №52859 ә/б бірлесіп, бөлім базасында Пришахтинск балалар-жасөспірімдер клубтарының  балалары үшін «Еркін елдің ұланымыз» атты ерлік сабағы ұйымдастырылды.

    Балаларға келесі бағдарлама дайындалды:

    - әскери бөлім қызметі туралы бейнероликтері көрсетілген 52859 ә/б әскери дайындық үздіктерімен кездесу;

    - балалар арасында газқағарды кию; Калашников автоматын жинау/бөлшектеу, гір көтеру, ОЗК кию, қорапты жабдықтау бойынша жарыстар өткізілді. Жарыстар қорытындысы бойынша жалпыкомандалық 1 орынды Қуаныш балалар-жасөспірімдер клубының командасы алды.

    2 орын – «Туған жер» балалар-жасөспірімдер клубының командасы

    3 орын – «Луч» балалар-жасөспірімдер клубының командасы  

    Әскери-қолданбалы спорт түрлері бойынша жарыс қорытындылары бойынша жүлдегенр командалар Кубоктар мен дипломдармен мараптталды, сонымен қатар, жеке түрлері бойынша 1-3 орындарды алған қатысушылар грамоталармен марапатталды.

     Бағдарламаның аяқталуында бөлім аумағы бойынша таныстыру экскурсиясы ұйымдастырылды: асхана, казармалар, техника паркі.

     

  • Жеткіншектер командалары арасында «Что? Где? Когда?» интеллектуалдық ойыны бойынша VI ашық турнирі 17 Сәуір 2017

    Жеткіншектер командалары арасында «Что? Где? Когда?» интеллектуалдық ойыны бойынша VI ашық турнирі

     

    «ЭКСПО-2017» Халықаралық мамандандырылған көрмесін қолдауда 2017 ж. 13-14 сәуірінде «Жастар» спорт кешенінде мемлекеттік және орыс тілдерінде жеткіншектер командалары арасында «Что? Где? Когда?» интеллектуалдық ойыны бойынша VI ашық турнирі өтті.

    2 күн ағымында турнирге орта мектептер мен Қарағанды қ. балалар-жасөспірімдер клубтарынан 61 команда қатысты. Осы жылы қатысушылар үшін «Что? Где? Когда?» клубының тәжірибелі авторларымен дайындалған 30 сұрақтан (үш айналымға бөлінген) тұратын турнирлік аралығы дайындалды.

    Турнир 2 топ бойынша өткізілді:

    13 сәуірде – «А» тобының командалары арасында (мемлекеттік тілде), 25 командалары қатысты. Қажырлы күресте барлық 3 жүлделі орынды НЗМ командалары алды. 7-8 сыныптарының үздік командасы болып «Мұрагер» ММИ командасы танылды. Үздік ойыншы болып Төлеген Бектас танылды (НЗМ).

    14 сәуірде – «В» тобының командалары арасында (орыс тілінде) – 36 команда қатысты. Турнирдің жеңімпазы атағы үшін ақтық жолға «Мұрагер» ММИ мен №38 гимназия командалары шықты. Бірдей ұпай санын жинап, жеңімпаз қосымша көрсеткіш бойынша анықталды: командалардың алған сұрақтарының қиындық рейтингі бойынша «Мұрагер» ММИ жеңімпаз командасы анықталды, 2 орын - №38 гимназия командасы. Қоланы да «Мұрагер» ММИ командасы жеңім алды. Турнирдің үздік ойыншысы болып № 38 гимназия командасынан Темірлан Сафаргалиев танылды. «Кеша» балалар-жасөспірімдер клубының «Гриффиндор» командасы «Балалар-жасөспірімдер клубының үздік командасы» номинациясында үздік болып табылды.

    Жеңімпаз командалар Кубок пен дипломдармен марапатталды. Жүлдегер командалар дипломдар мен сыйлықтармен, қатысушылар – дипломдар мен сәйкесінше дәрежедегі медальдармен марапатталды.

  • Қарағанды қаласында «STREETWORKOUT» бойынша презентация және мастер-класс өткізілді 17 Сәуір 2017

    Қарағанды қаласында «STREETWORKOUT» бойынша презентация және мастер-класс өткізілді.

     

    15 сәуір күні №101 мектеп-лицейінде STREETWORKOUT спорттық жастар қозғалысының презентациясы және мастер-классы өткізілген болатын. Іс шараға 2000-ға жуық адам қатысқан болатын.

    Сонымен STREETWORKOUT дегеніміз не?  

    STREETWORKOUT – бұл әуесқой спорт түрі, физикалық мәдениеттің бөлігі. Ауладағы спорт алаңдарында әртүрлі жаттығуды орындауды қамтиды, яғни белтемір (турник), қоссырақ (брусья), швед тосқауылы, рукаходка және басқада конструкцияларда немесе осыларды колданбаяқ (жерде) айналысуды қамтиды. Басты акцент өзі салмағымен жұмыс істеуге және күшті дамытуға және шыдамдылыққа мән беріледі.

    Дәл осы іс-шараның бастамашысы Қарағанды облысының STREET WORKOUT қозғалысының жетекшісі Алишер Самарбаев, одан сұхбат алынған болатын.

    ЖТ.: Алишер, сізге дәл осы презентацияны өткізу идеясы қайдан келді?

    А.: Жуырда біз қаламыздың әкіміне жаңа жобаны ұсынған болатынбыз, Ол "STREET WORKOUT – денісау ұрпақ" деп аталады. Дәл осы жоба "STREET WORKOUT бойынша қаланың жалпы білім беретін мектептерінде презентациялар мен үлгілік өнер көрсетуді қосады. Басты мақсаты бұл бірінші кезекте салауатты өмір салтын дәріптеу, сондай-ақ физикалық мәдениет пен жастар арасында STREET WORKOUT арқылы спортты дамыту, өз кезегінде бұл спорт түрі қазіргі таңдағы ең қолжетімді спорт түрі болып табылады .

    Қала әкімі осы жобаны қолдады және бүгін оны іске асыру мақсатында біз №101 мектепке STREET WORKOUT презентациялаған болатынбыз.

    Осындай іс-шараны өткізу әрине қолдаусыз болмас еді. Осы іс-шараны өткізуге көмектескен үшін Қарағанды қаласының әкімдігіне, Қарағанды қаласының Жастар ресурстық орталығына, Қарағанды қаласының білім бөліміне және №101 мектеп-лицейінің әкімшіліне ерекше алғысымды айтамын.

    Іс-шара жоғары деңгейінде өтті, балалар жоғарғы мотивация қуатын алған болатын.

    ЖТ.: Сіз воркаутпен айналысуды қашаннан бастаған болатынсыз?

    А.: Мен өзім 2011 жылдан бері айналысамын.

    ЖТ.: Осындай іс-шаралар тағы да болады ма?

    А.: Ия, жоспар бойынша оқу жылының соңына дейін әлі 9 мектептерде осындай презентацияларды өткіземіз.

    ЖТ.: Біздің жастарға қандай тілегіңізді айтар едіңіз?

    А.: Спортпен айналысыңыздар, салауатты өмір салтын ұстаныздар. Дені саудың – жаны сау! Келесі презентациялар жайлы жаңалықтарды қарай отырыңыздар!

     

     

  • Қарағанды қаласының тұрғындарына! 13 Сәуір 2017
  • Қазақстан – Ұлы Дала Елі 13 Сәуір 2017

    Құрметті достар!

    Бұл бөлімде бірегей цифрлі өнім - «Қазақстан – Ұлы Дала Елі» қосымшасы ұсынылған.

    Қосымша география, тарих, мәдениет, экономика, туризм және халықаралық қатынастар сияқты кең ауқымды тақырыптарды қамтитын Қазақстан туралы нағыз энциклопедиясы болып табылады. Жүздеген бірегей фотосуреттер, бейнеклиптер, 3Д нысандар, панормалар, инфографиктер мен интерактивті карталар және басқа да пайдалы ақпарат қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде ұсынылған.

    Қосымша Қазақстанға туристік немесе іскерлік мақсатпен келуді жоспарлайтын шет ел азаматтары үшін, сондай-ақ туристер, студенттер, зерттеушілер, журналистер мен іскерлік топтардың өкілдері үшін таптырмайтын құрал болады.

    Келесі сілтеме бойынша өте отырып, Қосымшаны он-лайн режимінде қоса аласыз.

    12

     

      Cіз сонымен бірге Қосымшаның толық нұсқасын файл түрінде жүктеп, кейіннен оны өзіңіздің компьютеріңізге орната аласыз.

    987

     Мобильді құрылғыны қолданушылар үшін App Store және Play Market нұсқалары ашық.

     

    456           1234

  • «Сарыарқа Алыбы» атты қазақ күресінен турнирі 13 Сәуір 2017

    Үстіміздегі жылдың 8 сәуірінде «Дәулет» күрес тірлері бойынша  спорт мектебінде  қазақ күресінен қалалық «Сарыарқа алыбы» атты турниріне іріктеу жарысы өтті.

    Шараның мақсаттары:

    - ұлттық дәстүрді жаңғырту арқылы балалардың, жастардың бойында Отансүйгіш қасиетті қалыптастыру;

    - қазақ күресінен ұлттық идея деңгейінде көтеру;

    - жастар  арасында салауатты өмір салтын насихаттау;

    - жастарды достыққа, патриоттық сезімге, ұлттық мәдениетке тәрбиелеу;

    - тұрғындарды бұқаралық спортпен шұғылдануға тарту;

    - қала құрама сапын «Сарыарқа алыбы» атты қалалық турнирді іріктеу.

    Жарысқа 18 жастан жоғары балуандар қатысты.

    Салмақ дәрежелері: 55 келі, 60 келі,66келі, 74 келі, 82 келі,  90 келі, 100 келі, +100 келіден жоғары және түйе балуандар сайысы.                            Женімпаздар мен жүлдегерлер:

     

    55 келі

    1 орын – Тұтқышев Н.

    2 орын – Ысқақ Д.

    3орын – Хасенов А..

     

    60келі

    1 орын – Тлеухор Н..

    2 орын – Толеу О.

    3 орын – Зәрубек А.

     

    66келі

    1 орын – Хуанбай Е.

    2орын– Нургали Ж.

    3 орын – Орынбай Е.

     

    74келі

    1 орын – Оспанов Д.

    2 орын – Сейтжан А.

    3 орын – Амантай Ә.

     

    82 келі

    1 орын – Жанғабыл М.

    2орын–Мухаметжанов Е.

    3 орын – Сыздыков Б.

     

    90келі

    1орын – Малшыбаев Н.

    2 орын – Қашқынбай А.

    3 орын – Копжасаров М.

     

    100келі

    1 орын – Канжанов А.

    2 орын –Балмагамбетов Ж.

    3 орын – Жокан К.

     

    +100кг келі

    1 орын – Хасенов А.

    2 орын – Толеубай Н.

    3 орын – Кайсар Е.

     

    Абсолюттік салмақ дәрежесі

    1 орын – Шынкеев Е.

    2 орын – Халилин Н.

    3 орын – Сериков Т.

     

    Әрбір салмақ дәрежесі бойынша жеңімпаздар бағалы сыйлықтармен, медальдарымен және мақтау қағаздарымен, жүлдегерлер   Қарағанды қаласының дене тәрбиесі және спорт бөлімінің медальдарымен және мақтау қағаздарымен марапатталды. Абсолюттық салмақ дәрежесіндегі жеңімпаз «Нұр Отан» ХДП бағалы сыйлықпен марапатталды

    Жарыстың барлық қатысушыларына облыстық жарыстарда лайықты өнер көрсетуді тілейміз!

  • "Бәріне қолжетімді жұмыс" атты ақпараттық акция 13 Сәуір 2017

    2017 жылдың 12 ақпан күні Қарағанды қаласының Жастар ресурстық орталығының ақпараттық тобы Пришахтинск орталық әмбебап дүкені аймағында өзін-өзі жұмыспен қамтушы халық арасында кезекті «Бәріне қолжетімді жұмыс!» атты акциясын өткізді. 

     Қазақстанда өзін-өзі жұмыспен қамтушы халық үлесі жоғары. Осы бір мәселе кедейшіліктің факторы болып табылады. Өзін өзі жұмыспен қамтушы жұмысшылардың көп үлесі ауылдық, орман және балық шаруашылығында, көтерме және бөлшек саудасында, автомобильдерді жөңдеу және тұрмыста, көлік және құрылыста жұмыс істейді. 

    Мәселеге келетін болсақ осындай кісілер көбінесе төмен және тұрақсыз табыстарға ие болады, сондай-ақ оларда әлеуметтік кепіл, ақылы демалыс, емдік жәрдемақы, зейнетақы аударымдары жәнет.б. болмайды. 
    Сондықтан, біз халық және мемлекет барынша ортақ күшті жұмылдырып өзін-өзі жұмыспен қамтушыларға өмірге қажетті жағдайды құру және кепіл беруге, өзінің болашақ еліне деген олардың жауапкершілігін ояту керекпіз. Өйткені болашаққа апаратын жол дәл осы жас ұрпақтан басталады. Тәуелсіз Қазақстанымыздың елбасшысы Н.А.Назарбаев айтқандай: 
    «Қазақстан жастарының жаңа ұрпағы негізгі құндылықтарды - еңбек, жұмыс, ұжым түсінігін тереңнен білу керек».

  • 12 сәуір - Ғарышкерлер күні 13 Сәуір 2017

        12 сәуірде «Молодежный»  Мәдениет үйінің кіші залында «Просторы небес полны тайн и чудес» атты авиация және ғарышкерлер күніне арналған ертеңгілік өтті. Ертеңгілікте №4 мектеп –интернатының оқушылары қатысты.  Бұл күні балалар адамдардың кеңістік әлемін қалай меңгергенін және неге Ғарышкерлер күнін  12 сәуір күні тойлайтынын білді.Оқушылар ойын бағдарламаларына қатысып, мынадай тапсырмаларға өте жақсы жауап берді:

    - кемені ұшыру;

    - жатжерліктермен кездесу;

    - вестибулярлық аппартта жаттығу:

    - ғарыштық айлақ викторинасы.

  • Мемлекет басшысының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласы 12 Сәуір 2017

    КІРІСПЕ

    Еліміз жаңа тарихи кезеңге аяқ басты. Мен жыл басындағы халыққа Жолдауымда Қазақстанның үшінші жаңғыруы басталғанын жарияладым.

    Осылайша, біз қайта түлеудің айрықша маңыз­ды екі процесі – саяси реформа мен эко­номи­калық жаңғыруды қолға алдық.

    Біздің мақсатымыз айқын, бағытымыз белгілі, ол – әлемдегі ең дамыған 30 елдің қатарына қосылу.

    Аталған екі жаңғыру процесінің де нақты мақ­сат-міндеттері, басымдықтары мен оған жет­кізетін жолдары бар. Мен көздеген жұмыс­тары­мыздың бәрі дер уақытында және барынша тиімді жүзеге асарына сенімдімін. Бірақ, ойлағанымыз орындалу үшін мұның өзі жеткіліксіз.

    Мақсатқа жету үшін біздің санамыз ісімізден озып жүруі, яғни одан бұрын жаңғырып оты­руы тиіс. Бұл саяси және экономикалық жаң­ғыру­ларды толықтырып қана қоймай, олардың өзегіне айналады.

    Рухани жаңғыру тек бүгін басталатын жұмыс емес.

    Біз Тәуелсіздік кезеңінде бұл бағытта бірнеше ауқымды іс атқардық.

    2004 жылы «Мәдени мұра» бағдарламасы аясында Қазақстан аумағындағы тарихи-мәдени ескерткіштер мен нысандарды жаңғырттық.

    2013 жылы «Халық – тарих толқынында» бағ­дарламасы арқылы әлемнің ең белді архивтерінен төл тарихымызға қатысты құжаттарды жүйелі түрде жинап, зерттедік.

    Енді осының бәрінен де ауқымды және іргелі жұмыстарды бастағалы отырмыз.

    Мен еліміз мықты, әрі жауапкершілігі жоғары Біртұтас Ұлт болу үшін болашаққа қа­лай қадам басатынымыз және бұқаралық сана­­ны қалай өзгертетініміз туралы көзқарас­тарым­ды ортаға салуды жөн көрдім.

    І. ХХІ ҒАСЫРДАҒЫ ҰЛТТЫҚ САНА ТУРАЛЫ

    Күллі жер жүзі біздің көз алдымызда өзгеруде. Әлемде бағыты әлі бұлыңғыр, жаңа тарихи кезең басталды. Күн санап өзгеріп жатқан дүбірлі дүниеде сана-сезіміміз бен дүниетанымымызға әбден сіңіп қалған таптаурын қағидалардан арыл­масақ, көш басындағы елдермен тереземізді теңеп, иық түйістіру мүмкін емес. Өзгеру үшін өзімізді мықтап қолға алып, заман ағымына икемделу арқылы жаңа дәуірдің жағымды жақтарын бойға сіңіруіміз керек.

    ХХ ғасырдағы батыстық жаңғыру үлгісінің бүгінгі заманның болмысына сай келмеуінің сыры неде? Меніңше, басты кемшілігі – олардың өздеріне ғана тән қалыбы мен тәжірибесін басқа халықтар мен өркениеттердің ерекшеліктерін ескермей, бәріне жаппай еріксіз таңуында. Әжептәуір жаңғырған қоғамның өзінің тамыры тарихының тереңінен бас­тау алатын рухани коды болады.

    Жаңа тұрпатты жаңғырудың ең басты шарты – сол ұлттық кодыңды сақтай білу. Онсыз жаңғыру дегеніңіздің құр жаңғырыққа айналуы оп-оңай.

    Бірақ, ұлттық кодымды сақтаймын деп бойыңдағы жақсы мен жаманның бәрін, яғни болашаққа сенімді нығайтып, алға бастайтын қасиеттерді де, кежегесі кері тартып тұратын, аяқтан шалатын әдеттерді де ұлттық сананың аясында сүрлеп қоюға болмайтыны айдан анық.

    Жаңғыру атаулы бұрынғыдай тарихи тәжірибе мен ұлттық дәстүрлерге шекеден қарамауға тиіс. Керісінше, замана сынынан сүрінбей өткен озық  дәстүрлерді табысты жаңғырудың маңызды алғышарттарына айналдыра білу қажет. Егер жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды.

    Сонымен бірге, рухани жаңғыру ұлттық сананың түрлі полюстерін қиыннан қиыс­ты­рып, жарастыра алатын құдіретімен маңызды.

    Бұл – тарлан тарихтың, жасампаз бүгінгі күн мен жарқын болашақтың көкжиектерін үйле­сімді сабақтастыратын ұлт жадының тұғыр­намасы.  

    Мен халқымның тағылымы мол тарихы мен ерте заманнан арқауы үзілмеген ұлттық салт-дәстүрлерін алдағы өркендеудің берік діңі ете оты­рып, әрбір қадамын нық басуын, болашаққа сенім­мен бет алуын қалаймын.

    Бұл ретте, тұтас қоғамның және әрбір қа­зақ­стан­дықтың санасын жаңғыртудың бір­неше бағы­тын атап өтер едім.

    1. Бәсекелік қабілет

    Қазіргі таңда жеке адам ғана емес, тұтас халық­тың өзі бәсекелік қабілетін арттырса ғана та­быс­қа жетуге мүмкіндік алады.

    Бәсекелік қабілет дегеніміз – ұлттың аймақтық немесе жаһандық нарықта бағасы, я болмаса сапасы жөнінен өзгелерден ұтымды дүние ұсы­на алуы. Бұл материалдық өнім ғана емес, соны­мен бірге, білім, қызмет, зияткерлік өнім немесе сапалы еңбек ресурстары болуы мүмкін.

    Болашақта ұлттың табысты болуы оның табиғи байлығымен емес, адамдарының бәсекелік қа­бі­летімен айқындалады. Сондықтан, әрбір қазақ­стандық, сол арқылы тұтас ұлт ХХІ ғасырға лайықты қасиеттерге ие болуы керек. Мысалы,  ком­пьютерлік сауаттылық, шет тілдерін білу, мә­дени ашықтық сияқты факторлар әркімнің алға басуына сөзсіз қажетті алғышарттардың сана­тында.

    Сол себепті, «Цифрлы Қазақстан», «Үш тілде білім беру», «Мәдени және конфессияаралық келісім» сияқты бағдарламалар – ұлтымызды, яғни барша қазақстандықтарды ХХІ ғасырдың талаптарына даярлаудың қамы.

    2. Прагматизм

    Қанымызға сіңген көптеген дағдылар мен таптаурын болған қасаң қағидаларды өзгерт­пейінше, біздің толыққанды жаңғы­руымыз мүмкін емес.

    Төл тарихымызға, бабаларымыздың өмір салтына бір сәт үңіліп көрсек, шынайы прагматизмнің талай жарқын үлгілерін табуға болады.

    Халқымыз ғасырлар бойы туған жердің табиғатын көздің қарашығындай сақтап, оның байлығын үнемді, әрі орынды жұмсайтын теңдесі жоқ экологиялық өмір салтын ұстанып келді.

    Тек өткен ғасырдың ортасында, небәрі бірнеше жыл ішінде миллиондаған гектар даламыз аяусыз жыртылды. Бағзы замандардан бері ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келген ұлттық прагматизм санаулы жылда адам танымастай өзгеріп, ас та төк ысырапшылдыққа ұласты. Соның кесірінен, Жер-Ана жаратылғаннан бері шөбінің басы тұлпарлардың тұяғымен ғана тапталған даланың барлық құнары құрдымға кетті. Түгін тартсаң майы шығатын мыңдаған гектар миялы жерлеріміз экологиялық апат аймақтарына, Арал теңізі аңқасы кепкен қу медиен шөлге айналды.

    Осының бәрі – жерге аса немқұрайлы қараудың ащы мысалы.

    Біз жаңғыру жолында бабалардан мирас болып, қанымызға сіңген, бүгінде тамырымызда бүлкілдеп жатқан ізгі қасиеттерді қайта түлетуіміз керек.

    Прагматизм – өзіңнің ұлттық және жеке байлығыңды нақты білу, оны үнемді пайдаланып, соған сәйкес болашағыңды жоспарлай алу, ысырапшылдық пен астамшылыққа, даңғойлық пен кердеңдікке жол бермеу деген сөз. Қазіргі қоғамда шынайы мәдениеттің белгісі – орынсыз сән-салтанат емес. Керісінше, ұстамдылық, қанағатшылдық пен қарапайымдылық, үнемшілдік пен орынды пайдалану көргенділікті көрсетеді.

    Нақты мақсатқа жетуге, білім алуға, саламатты өмір салтын ұстануға, кәсіби тұрғыдан жетілуге басымдық бере отырып, осы жолда әр нәрсені ұтымды пайдалану – мінез-құлықтың прагматизмі деген осы.

    Бұл – заманауи әлемдегі бірден-бір табысты үлгі. Ұлт немесе жеке адам нақты бір межеге бет түзеп, соған мақсатты түрде ұмтылмаса, ертең іске аспақ түгілі, елді құрдымға бастайтын популистік идеологиялар пайда болады.

    Өкінішке қарай, тарихта тұтас ұлттардың ешқашан орындалмайтын елес идеологияларға шырмалып, ақыры су түбіне кеткені туралы мысалдар аз емес. Өткен ғасырдың басты үш идео­логиясы – коммунизм, фашизм және либерализм біздің көз алдымызда күйреді.

    Бүгінде радикалды идеологиялар ғасыры келмеске кетті. Енді айқын, түсінікті және болашаққа жіті көз тіккен бағдарлар керек. Адамның да, тұтас ұлттың да нақты мақсатқа жетуін көздейтін осындай бағдарлар ғана дамудың көгіне темірқазық бола алады. Ең бастысы, олар елдің мүмкіндіктері мен шама-шарқын мұқият ескеруге тиіс.

    Яғни, реализм мен прагматизм ғана таяу онжылдықтардың ұраны болуға жарайды.

    3. Ұлттық бірегейлікті сақтау

    Ұлттық жаңғыру деген ұғымның өзі ұлттық сананың кемелденуін білдіреді.

    Оның екі қыры бар.

    Біріншіден, ұлттық сана-сезімнің көкжиегін кеңейту.

    Екіншіден, ұлттық болмыстың өзегін сақтай отырып, оның бірқатар сипаттарын өзгерту.

    Қазір салтанат құрып тұрған жаңғыру үлгіле­рі­нің қандай қатері болуы мүмкін?

    Қатер жаңғыруды әркімнің ұлттық даму үлгі­сін бәріне ортақ, әмбебап үлгіге алмастыру ре­тінде қарастыруда болып отыр. Алайда, өмірдің өзі бұл пайымның түбірімен қате екенін көрсетіп берді. Іс жүзінде әрбір өңір мен әрбір мемлекет өзінің дербес даму үлгісін қалыптастыруда.

    Ұлттық салт-дәстүрлеріміз, тіліміз бен музыкамыз, әдебиетіміз, жоралғыларымыз, бір сөзбен айтқанда ұлттық рухымыз бойымызда мәңгі қалуға тиіс.

    Абайдың даналығы, Әуезовтің ғұламалығы, Жамбылдың жырлары мен Құрманғазының күй­лері, ғасырлар қойнауынан жеткен бабалар үні – бұлар біздің рухани мәдениетіміздің бір парасы ғана.

    Сонымен бірге, жаңғыру ұғымының өзі мей­лін­ше көнерген, жаһандық әлеммен қабыспайтын кейбір дағдылар мен әдеттерден арылу дегенді білдіреді.

    Мысалы, жершілдікті алайық. Әрине, туған жердің тарихын білген және оны мақтан еткен дұрыс. Бірақ, одан да маңыздырақ мәселені – өзіңнің біртұтас ұлы ұлттың перзенті екеніңді ұмытуға әсте  болмайды.

    Біз әркім жеке басының қандай да бір іске қос­қан үлесі мен кәсіби біліктілігіне қарап баға­ланатын меритократиялық қоғам құрып жатырмыз. Бұл жүйе жең ұшынан жалғасқан тамыр-таныстықты көтермейді.

    Осының бәрін егжей-тегжейлі айтып отыр­ғандағы мақсатым – бойымыздағы жақсы мен жаманды санамалап, теру емес. Мен қазақ­стан­дық­­тардың ешқашан бұлжымайтын екі ережені түсініп, байыбына барғанын қалаймын.

    Біріншісі – ұлттық код, ұлттық мәдениет сақталмаса, ешқандай жаңғыру болмайды.

    Екіншісі – алға басу үшін ұлттың дамуына кедергі болатын өткеннің кертартпа тұстарынан бас тарту керек.

    4. Білімнің салтанат құруы

    Білімді, көзі ашық, көкірегі ояу болуға ұмтылу – біздің қанымызда бар қасиет.

    Тәуелсіздік жылдарында қыруар жұмыс жасалды. Біз он мыңдаған жасты әлемнің маң­дайалды университеттерінде оқытып, дайын­дадық. Бұл жұмыс өткен ғасырдың тоқсаныншы жыл­дарының басында қолға алынған «Болашақ» бағдар­ламасынан басталды. Елімізде өте жоғары деңгей­дегі бірқатар университеттер ашылды, зият­керлік мектептер жүйесі қалыптасты. Басқа да көптеген іс тындырылды.

    Дегенмен, білімнің салтанаты жалпыға ор­тақ болуға тиіс. Оның айқын да, бұлтартпас себеп­­тері бар. Технологиялық революцияның беталы­­сына қарасақ, таяу онжылдық уақыт­та қазір­гі кәсіптердің жартысы жойылып кетеді.

    Экономиканың кәсіптік сипаты бұрын-соңды ешбір дәуірде мұншама жедел өзгермеген.

    Біз бүгінгі жаңа атаулы ертең-ақ ескіге айналатын, жүрісі жылдам дәуірге аяқ бастық. Бұл жағ­дайда кәсібін неғұрлым қиналмай, жеңіл өзгер­туге қабілетті, аса білімдар адамдар ғана табысқа жетеді.

    Осыны бек түсінгендіктен, біз білімге бөлі­нетін бюджет шығыстарының үлесі жөнінен әлем­дегі ең алдыңғы қатарлы елдердің санаты­на қосылып отырмыз.

    Табысты болудың ең іргелі, басты факторы білім екенін әркім терең түсінуі керек. Жас­тары­мыз басымдық беретін межелердің қатар­ында білім әрдайым бірінші орында тұруы шарт. Себебі, құндылықтар жүйесінде білімді бәрінен биік қоятын ұлт қана табысқа жетеді.

    5. Қазақстанның революциялық емес, эволюциялық дамуы

    Биыл Еуразия құрлығының ұлан-ғайыр ау­ма­ғын астаң-кестең еткен 1917 жылдың қазан айын­дағы оқиғаға 100 жыл толады.

    Күллі ХХ ғасыр революциялық сілкі­ніс­терге толы болды. Бұл осы аумақтағы барша ұлт­­­тар­ға мейлінше әсер етіп, бүкіл болмысын өзгерт­ті.

    Әрбір жұрт тарихтан өзінше тағылым алады, бұл – әркімнің өз еркіндегі шаруа.

    Біреуге өзіңнің көзқарасыңды еріксіз таңуға ешқашан болмайды. Бізге тарих туралы өздерінің субъективті пайымдарын тықпалауға да еш­кім­нің қақысы жоқ.

    Өткен ХХ ғасыр халқымыз үшін қасіретке то­лы, зобалаң да зұлмат ғасыр болды.

    Біріншіден, ұлттық дамудың көнеден жалғасып келе жатқан өзімізге ғана тән жолы біржола күйретіліп, қоғамдық құрылымның бізге жат үлгісі еріксіз таңылды.

    Екіншіден, ұлтымызға адам айтқысыз демо­графиялық соққы жасалды. Оның жарасы бір ғасырдан бері әлі жазылмай келеді.

    Үшіншіден, қазақтың тілі мен мәдениеті құр­дымға кете жаздады.

    Төртіншіден, еліміздің көптеген өңірлері эко­ло­гиялық апат аймақтарына айналды.

    Әрине, тарих тек ақтаңдақтардан тұрмайды.

    ХХ ғасыр Қазақстанға бірқатар игіліктерін де берді.

    Индустрияландыруды, әлеуметтік және өнді­рістік инфрақұрылымдардың құрылуын, жаңа ин­теллигенцияның қалыптасуын осыған жат­қызуға болады.

    Бұл кезеңде елімізде белгілі бір  жаңғыру болды. Бірақ, бұл – ұлттың емес, аумақтың жаң­ғы­руы еді.

    Біз тарихтың сабағын айқын түсінуіміз керек. Революциялар дәуірі әлі біткен жоқ. Тек оның формасы мен  мазмұны түбегейлі өзгерді.

    Біздің кешегі тарихымыз бұлтартпас бір ақи­қатқа – эволюциялық даму ғана ұлттың өр­кен­деуіне мүмкіндік беретініне көзімізді жеткізді.

    Бұдан сабақ ала білмесек, тағы да тарихтың темір қақпанына түсеміз. Ендеше, эволюциялық даму қағидасы әрбір қазақстандықтың жеке басының дербес бағдарына айналуға тиіс.

    Бірақ, қоғамның эволюциялық дамуы қағида ретінде мәңгі тұмшаланудың синонимі емес.

    Сол себепті, тарихтың ащы сабағын түсініп қана қоймай, өзіміз күнде көріп жүрген қазіргі құбылыстардан ой түйіп,  болашақтың беталысына қарап, пайым жасай білу де айрықша маңызды.

    Бүгінде революциялар өңін өзгертіп, ұлттық, діни, мәдени, сепаратистік перде жамылды. Бірақ, бәрі де, түптеп келгенде, қантөгіспен, эко­номикалық күйреумен аяқталатынын көріп отырмыз.

    Сондықтан, әлемдегі оқиғаларды ой елегінен өткізіп, қорытынды жасау – қоғамның да, саяси партиялар мен қозғалыстардың да, білім беру жүйе­сінің де ауқымды дүниетанымдық, рухани жұ­мысының бір бөлігі.

    6. Сананың ашықтығы

    Көптеген проблема әлемнің қарқынды өзгеріп жатқанына қарамастан, бұқаралық сана-сезімнің «от басы, ошақ қасы» аясында қалуынан туындайды.

    Бір қарағанда, жер жүзіндегі миллиардтан астам адам өзінің туған тілімен қатар, кәсіби байланыс құралы ретінде жапатармағай оқып жатқан ағылшын тілін біздің де жаппай және жедел үйренуіміз керектігі еш дәлелдеуді қажет етпей­тіндей.

    Еуропалық Одақтың 400 миллионнан астам тұрғыны ана тілдері – неміс, француз, испан, итальян немесе басқа да тілдерді  сыйламай ма? Әлде 100 миллиондаған қытай мен индонезиялықтар, малайлар ағылшын тілін еріккеннен үйреніп жатыр ма?

    Бұл – бәзбіреулердің әншейін қалауы емес, жа­һандық әлемге еркін кірігіп, жұмыс істеудің бас­ты шарты.  

    Бірақ, мәселе бұған да тіреліп тұрған жоқ. Са­наның ашықтығы зерденің үш ерекшелігін біл­діреді.

    Біріншіден, ол дүйім дүниеде, Жер шарының өзіңе қатысты аумағында және өз еліңнің айналасында не болып жатқанын түсінуге мүмкіндік береді.  

    Екіншіден, ол жаңа технологияның ағыны алып келетін өзгерістердің бәріне дайын болу деген сөз. Таяудағы он жылда біздің өмір салтымыз: жұмыс, тұрмыс, демалыс, баспана, адами қатынас тәсілдері, қысқасы, барлығы түбегейлі өзгереді. Біз бұған да дайын болуымыз керек.

    Үшіншіден, бұл – өзгелердің тәжірибесін алып, ең озық жетістіктерін бойға сіңіру мүмкіндігі. Азиядағы екі ұлы держава – Жапония мен Қы­тай­дың бүгінгі келбеті – осы мүмкіндіктерді тиімді пай­даланудың нағыз үлгісі.

    «Өзімдікі ғана таңсық, өзгенікі – қаңсық» деп кері тартпай, ашық болу, басқалардың ең озық жетістіктерін қабылдай білу, бұл – та­быстың кілті, әрі ашық зерденің басты көрсет­кіш­терінің бірі.

    Егер қазақстандықтар жер жүзіне үйден шық­пай, терезеден телміріп отырып баға беретін болса, әлемде, құрлықта, тіпті іргедегі елдерде қандай дауыл соғып жатқанын көре алмайды.

    Көкжиектің арғы жағында не болып жатқанын да біле алмайды. Тіпті, бірқатар ұстанымдарымызды түбегейлі қайта қарауға мәжбүрлейтін сыртқы ықпалдардың байыбына барып, түсіне де алмай қалады.

    ІІ.  ТАЯУ ЖЫЛДАРДАҒЫ МІНДЕТТЕР

    Қоғамдық сана жаңғырудың негізгі қағи­да­ларын қалыптастыруды ғана емес, сонымен бірге, біздің заман сынағына лайықты төтеп беруімізге қажетті нақты жобаларды жүзеге асыруымызды да талап етеді.

    Осыған байланысты, мен алдағы жылдарда мықтап қолға алу қажет болатын бірнеше жобаны ұсынамын.

    Біріншіден, қазақ тілін біртіндеп латын әліпбиіне көшіру жұмыстарын бастауымыз керек. Біз бұл мәселеге неғұрлым дәйектілік қажеттігін терең түсініп, байыппен қарап келеміз және оған кірісуге Тәуелсіздік алғаннан бері мұқият дайындалдық.  

    Қазақ тілінің әліпбиі тым тереңнен тамыр тартатынын білесіздер.  

    VI-VII ғасырлар – ерте орта ғасыр кезеңі. Бұл уақытта Еуразия құрлығында ғылымға «Орхон-Енисей жазулары» деген атаумен танылған көне түркілердің руникалық жазуы пайда болып, қол­данылды.

    Бұл адамзат тарихындағы ең көне әліпбилердің бірі ретінде белгілі.

    V-XV ғасырларда түркі тілі Еуразия құрлы­ғының аса ауқымды бөлігінде ұлтаралық қатынас тілі болды.  

    Мәселен, Алтын Орданың бүкіл ресми құ­жат­тары мен халықаралық хат-хабарлары негізінен ортағасырлық түркі тілінде жазылып келді.

    Халқымыз Ислам дінін қабылдаған соң руни­калық жазулар біртіндеп ысырылып, араб тілі мен араб әліпбиі тарала бастады.

    Х ғасырдан ХХ ғасырға дейін, 900 жыл бойы Қазақстан аумағында араб әліпбиі қолданылды.

    1929 жылғы 7 тамызда КСРО Орталық Атқару Комитеті мен КСРО Халық Ко­мис­сар­лары Кеңесінің Президиумы латындан­дырылған жаңа әліпби – «Біртұтас түркі ал­фавитін» енгізу туралы қаулы қабылдады.

    Латын әліпбиінің негізінде жасалған жазу үлгісі 1929 жылдан 1940 жылға дейін қолданылып, кейін кириллицаға ауыстырылды.

    1940 жылғы 13 қарашада «Қазақ жазуын латындандырылған әліпбиден орыс графикасы негізіндегі жаңа әліпбиге көшіру туралы» заң қабылданды.

    Осылайша, қазақ тілінің әліпбиін өзгерту тарихы негізінен нақты саяси себептермен айқын­далып келді.

    Мен 2012 жылғы желтоқсан айында жария еткен «Қазақстан-2050» Стратегиясында «2025 жыл­дан бастап латын әліпбиіне көшуге кірісуіміз керектігін» мәлімдедім.

    Бұл – сол кезден барлық салаларда біз латын қар­піне көшуді бастаймыз деген сөз.  

    Яғни, 2025 жылға қарай іс қағаздарын, мерзімді баспасөзді, оқулықтарды, бәрін де латын әліп­биімен басып шығара бастауға тиіспіз.  

    Ол кезең де таяп қалды, сондықтан біз уақыт ұттырмай, бұл жұмысты осы бастан қолға алуымыз керек. Біз осынау ауқымды жұмысты бастауға қа­жетті дайындық жұмыстарына қазірден кірі­семіз. Үкімет қазақ тілін латын әліпбиіне көші­ру­дің нақты кестесін жасауы керек.

    Латыншаға көшудің терең логикасы бар. Бұл қазіргі заманғы технологиялық орта­ның, ком­муникацияның, сондай-ақ, ХХІ ғасыр­дағы ғылы­ми және білім беру процесінің ерекше­лік­теріне байланысты.

    Мектеп қабырғасында балаларымыз ағылшын тілін оқып, латын әріптерін онсыз да үйреніп жатыр. Сондықтан, жас буын үшін ешқандай қиындық, кедергілер болмақ емес.      

    2017 жылдың аяғына дейін ғалымдардың көмегімен, барша қоғам өкілдерімен ақылдаса отырып, қазақ әліпбиінің жаңа графикадағы бірыңғай стандартты нұсқасын қабылдау керек. 2018 жылдан бастап жаңа әліпбиді үйрететін мамандарды және орта мектептерге арналған оқулықтарды дайындауға кірісуіміз қажет.  

    Алдағы 2 жылда ұйымдастыру және әдістемелік жұмыстар жүргізілуге тиіс.

    Әрине, жаңа әліпбиге бейімделу кезеңінде бел­гілі бір уақыт кириллица алфавиті де қол­даныла тұрады.  

    Екіншіден, қоғамдық және гуманитарлық ғылымдар бойынша «Жаңа гуманитарлық білім. Қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық» жобасын қолға аламыз.

    Оның мәні мынада:

    1. Біз тарих, саясаттану, әлеуметтану, философия, психология, мәдениеттану және филология ғылымдары бойынша студенттерге толыққанды білім беруге қажетті барлық жағдайды жасауға тиіспіз. Гуманитарлық зиялы қауым өкілдері еліміздің жоғары оқу орындарындағы гума­нитарлық кафедраларды қайта қалпына келтіру арқылы мемлекеттің қолдауына ие болады. Бізге инженерлер мен дәрігерлер ғана емес, қазіргі заманды және болашақты терең түсіне алатын білімді адамдар да ауадай қажет.

    2. Біз алдағы бірнеше жылда гуманитарлық білімнің барлық бағыттары бойынша әлемдегі ең жақсы 100 оқулықты әртүрлі тілдерден қазақ тіліне аударып, жастарға дүние жүзіндегі таң­даулы үлгілердің негізінде білім алуға мүмкіндік жасаймыз. 2018-2019 оқу жылының өзінде студенттерді осы оқулықтармен оқыта бастауға тиіспіз.

    3. Ол үшін қазіргі аудармамен айналысатын құрылымдар негізінде мемлекеттік емес Ұлттық аударма бюросын құру керек. Ол Үкіметтің тапсырысы бойынша 2017 жылдың жазынан тиісті жұмыстарға кірісе бергені жөн.

    Бұл бағдарлама арқылы неге қол жеткіземіз?  

    Ең алдымен, жүз мыңдаған студентке жаңа сапалық деңгейде білім бере бастаймыз.

    Бұл – білім саласындағы жаһандық бәсекеге не­ғұрлым бейімделген мамандарды даярлау деген сөз.    

    Оған қоса, жаңа мамандар ашықтық, прагматизм мен бәсекелік қабілет сияқты сананы жаңғыртудың негізгі қағидаларын қо­ғам­да ор­нықтыратын басты күшке айналады. Осылайша, болашақтың негізі білім орда­ларының аудиторияларында қаланады.        

    Біздің әлеуметтік және гуманитарлық біліміміз ұзақ жылдар бойы бір ғана ілімнің аясында шектеліп, дүниеге бір ғана көзқараспен қарауға мәжбүр болдық. Әлемнің үздік 100 оқулығының қазақ тілінде шығуы 5-6 жылдан кейін-ақ жемісін бере бастайды. Сол себепті, уақыт ұттырмай, ең заманауи, таңдаулы үлгілерді алып, олардың қазақ тіліндегі аудармасын жасауымыз керек.

    Бұл – мемлекеттің міндеті.  

    Үкімет мұны аудармашы мамандармен қамтамасыз ету, авторлық құқық, оқу-әдістемелік бағдарламалар мен профессорлық-оқытушылық құрамды белгілеу сияқты жайттарды ескере отырып, кешенді түрде шешуі керек.

    Үшіншіден, Қазақ «Туған жерге туыңды тік» деп бекер айтпаған.

    Патриотизм кіндік қаның тамған жеріңе, өскен ауылыңа, қалаң мен өңіріңе, яғни туған жеріңе деген сүйіспеншіліктен басталады.

    Сол себепті, мен «Туған жер» бағдарламасын қолға алуды ұсынамын. Оның ауқымы ізінше оп-оңай кеңейіп, «Туған елге» ұласады.

    Мәселен, «Ауылым – әнім» атты әнді  айтқанда, «Туған жерін сүйе алмаған, сүйе алар ма туған елін» деп шырқайтын едік қой. Бажайлап қарасақ, бұл – мағынасы өте терең сөздер.

    Бағдарлама неге «Туған жер» деп аталады? Адам баласы – шексіз зерденің ғана емес, ғажайып сезімнің иесі. Туған жер – әркімнің шыр етіп жерге түскен, бауырында еңбектеп, қаз басқан қасиетті мекені, талай жанның өмір-бақи тұратын өлкесі. Оны қайда жүрсе де жүрегінің түбінде әлдилеп өтпейтін жан баласы болмайды.

    Туған жерге, оның мәдениеті мен  салт-дәс­түрлеріне айрықша іңкәрлікпен атсалысу – шынайы патриотизмнің маңызды көріністерінің бірі.

    Бұл кез келген халықты әншейін біріге салған қауым емес, шын мәніндегі ұлт ететін мәдени- генетикалық кодының негізі.

    Біздің бабаларымыз ғасырлар бойы ұшқан құстың қанаты талып, жүгірген аңның тұяғы тозатын ұлан-ғайыр аумақты ғана қорғаған жоқ.

    Олар ұлттың болашағын, келер ұрпағын, бізді қорғады. Сан тараптан сұқтанған жат жұртқа Атамекеннің қарыс қадамын да бермей, ұрпағына мирас етті.

    Туған жерге деген сүйіспеншілік нені біл­діреді, жалпы, бағдарламаның мәні неде?

    Бірінші, бұл білім беру саласында ауқымды өлкетану жұмыстарын жүргізуді, экологияны жақсартуға және елді мекендерді  абаттандыруға баса мән беруді, жергілікті деңгейдегі тарихи ескерткіштер мен мәдени нысандарды қалпына келтіруді көздейді.

    Патриотизмнің ең жақсы үлгісі орта мектепте туған жердің тарихын оқудан көрініс тапса игі.

    Туған жердің әрбір сайы мен қырқасы, тауы мен өзені тарихтан сыр шертеді. Әрбір жер атауының төркіні туралы талай-талай аңыздар мен әңгімелер бар. Әрбір өлкенің халқына суықта пана, ыстықта сая болған, есімдері ел есінде сақталған біртуар перзенттері бар. Осының бәрін жас ұрпақ біліп өсуге тиіс.

    Екінші, басқа аймақтарға көшіп кетсе де туған жерлерін ұмытпай, оған қамқорлық жасағысы келген кәсіпкерлерді, шенеуніктерді, зиялы қауым өкілдері мен жастарды ұйымдастырып, қолдау керек. Бұл – қалыпты және шынайы патриоттық сезім, ол әркімде болуы мүмкін. Оған тыйым салмай, керісінше, ынталандыру керек.

    Үшінші, жергілікті билік «Туған жер» бағ­дар­ла­масын жинақылықпен және жүйелі­лікпен қолға алуға тиіс.

    Бұл жұмысты өз бетімен жіберуге болмайды, мұқият ойластырып, халыққа дұрыс түсіндіру қажет.

    Туған жеріне көмек жасаған жандарды қолдап-құрметтеудің түрлі жолдарын табу керек.

    Бұл жерде де көп жұмыс бар.  

    Осы арқылы қалаларды көгалдандыруға, мектептерді компьютерлендіруге, жергілікті жо­ғары оқу орындарына демеушілік жасауға, музейлер мен галереялар қорын байыта түсуге болады.  

    Қысқаша айтқанда, «Туған жер» бағдарламасы жалпыұлттық патриотизмнің нағыз өзегіне айналады.

    Туған жерге деген сүйіспеншілік Туған елге – Қазақстанға деген патриоттық сезімге ұласады.

    Төртіншіден, жергілікті нысандар мен елді мекендерге бағытталған «Туған жер» бағ­дар­ламасынан бөлек, біз халықтың санасына одан да маңыздырақ – жалпыұлттық қасиетті орындар ұғымын сіңіруіміз керек.

    Ол үшін «Қазақстаның қасиетті рухани құндылықтары» немесе «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасы керек.

    Әрбір халықтың, әрбір өркениеттің баршаға ортақ қасиетті жерлері болады, оны сол халықтың әрбір азаматы біледі.

    Бұл – рухани дәстүрдің басты негіздерінің бірі.

    Біз – ұлан-ғайыр жері мен аса бай рухани тарихы бар елміз. Ұлы Даланың көз жеткізгісіз кең-байтақ аумағы тарихта түрлі рөл атқарған. Бірақ, осынау рухани географиялық белдеуді мекен еткен халықтың тонның ішкі бауындай байланысы ешқашан үзілмеген.

    Біз тарихымызда осынау көркем, рухани, қастерлі жерлеріміздің біртұтас желісін бұрын-соңды жасаған емеспіз.

    Мәселе еліміздегі ескерткіштерді, ғимараттар мен көне қалаларды қалпына келтіруде тұрған жоқ.  

    Идеяның түпкі төркіні Ұлытау төріндегі жәдігерлер кешенін, Қожа Ахмет Ясауи мав­золейін, Тараздың ежелгі ескерткіштерін, Бекет ата кесенесін, Алтайдағы көне қорымдар мен Жеті­судың киелі мекендерін және басқа да жерлер­ді өзара сабақтастыра отырып, ұлт жадында біртұтас кешен ретінде орнықтыруды меңзейді.

    Мұның бәрі тұтаса келгенде халқымыздың ұлт­тық бірегейлігінің мызғымас негізін құрай­ды.

    Біз жат идеологиялардың әсері туралы айтқанда, олардың артында басқа халықтардың белгілі бір құндылықтары мен мәдени символдары тұрғанын есте ұстауымыз керек.

    Тиісінше, оларға өзіміздің ұлттық құн­ды­лықтарымыз арқылы ғана төтеп бере аламыз.

    Қазақстанның қасиетті жерлерінің мәдени-географиялық белдеуі – неше ғасыр өтсе де бізді кез келген рухани жұтаңдықтан сақтап, аман алып шығатын символдық қалқанымыз әрі ұлттық мақтанышымыздың қайнар бұлағы.

    Ол – ұлттық бірегейлік негіздерінің басты элементтерінің бірі. Сондықтан, мыңжылдық тарихымызда біз алғаш рет осындай ауқымды жобаны жасап, жүзеге асыруға тиіспіз.    

    Биыл Үкімет жұртшылықпен ақылдаса отырып, жобаны әзірлеуі керек.  Онда үш мәселе қамтылғаны жөн. Нақтырақ айтқанда:

    1. Аталған «Мәдени-географиялық бел­деу­дің» рөлі мен оған енетін орындар туралы әрбір қазақстандық білуі үшін оқу-ағарту дайындығын жүргізу қажет.

    2. БАҚ осыдан туындайтын ұлттық ақпараттық жобалармен жүйелі түрде, мықтап айналысуы керек.

    3. Ішкі және сыртқы мәдени туризм халқы­мыздың осы қастерлі мұраларына сүйенуге тиіс. Мәдени маңыздылығы тұрғысынан біздің Түр­­кістан немесе Алтай – ұлттық немесе құр­лықтық қана емес, жаһандық ауқымдағы құн­дылықтар.

    Бесіншіден, заманауи әлемдегі бәсекелік қабілет – мәдениеттің де бәсекелік қабілеті деген сөз. АҚШ-тың «қырғи-қабақ соғыс» кезін­дегі табысының қомақты бөлігі Голливудтың енші­сінде.

    Біз ХХІ ғасырдың жаһандық картасында ешкімге ұқсамайтын, дербес орны бар ұлт боламыз десек, «Жаһандағы заманауи қазақстандық мәдениет» жобасын іске асыруға тиіспіз.

    Әлем бізді қара алтынмен немесе сыртқы сая­сат­тағы ірі бастамаларымызбен ғана емес, мәдени жетістіктерімізбен де тануы керек.

    Бұл жоба нені көздейді?

    Бірінші, отандық мәдениет БҰҰ-ның алты тілі – ағылшын, орыс, қытай, испан, араб және француз тілдерінде сөйлеуі үшін мақсатты ұстаным болуы шарт.

    Екінші, ол бүгінгі қазақстандықтар жасаған және жасап жатқан заманауи мәдениет болуға тиіс.

    Үшінші, мәдени қазыналарымызды әлем жұртшылығына таныстырудың мүлдем жаңа тәсілдерін ойластыру керек.  

    Мәдени өнімдеріміз тек кітап түрінде емес, әртүрлі мультимедиалық тәсілдермен де шыққаны абзал.

    Төртінші, бұған ауқымды мемлекеттік қол­дау жасалуы қажет. Сыртқы істер, Мәдениет және спорт, Ақпарат және коммуникациялар министр­ліктері жүйелі түрде, қоян-қолтық жұмыс істеуі керек.

    Бесінші, бұл жұмыста шығармашылық зиялы қауым, оның ішінде Жазушылар одағы мен Ғылым академиясы, университеттер мен қоғамдық ұйымдар үлкен рөл атқаруға тиіс.

    Біз заманауи мәдениетіміздің қандай өкіл­дері әлемдік аренаға жол тартуы керектігін анық­тап алуымыз керек.  

    Ұлттық мәдениетіміздің озық үлгілерін ірік­теп алғаннан кейін шетелдерде оларды таныс­тыру рәсімдерін өткіземіз.  

    2017 жыл жер жүзіне мәдениет саласындағы қай жетістіктерімізді көрсете алатынымызды ай­қындап алу тұрғысынан шешуші жыл болмақ. Содан соң бірегей бағдарламаны 5-7 жылда тың­ғылықты жүзеге асырамыз.  

    Осылайша, мың жылдық тарихымызда төл мәдениетіміз тұңғыш рет әлемнің барлық құр­лық­тарына жол тартып, басты тілдерінде сөйлейтін болады.

    Алтыншыдан, ұлт мақтанышы біздің бұрынғы өткен батыр бабаларымыз, данагөй билеріміз бен жырауларымыз ғана болмауға тиіс.

    Мен бүгінгі замандастарымыздың жетіс­тік­терінің тарихына да назар аударуды ұсынамын.

    Бұл идеяны «Қазақстандағы 100 жаңа есім» жобасы арқылы іске асырған жөн.  

    Еліміздің Тәуелсіздік жылнамасы жазыла бастағанына небәрі 25 жыл болды. Бұл – тарих тұрғысынан қас қағым сәт десек те, еліміз үшін ғасырға бергісіз кезең. Әрине, жасалған жұмыстардың маңызы мен ауқымына ешбір күмән жоқ.

    Дегенмен, осы қыруар істі атқарған, ел дамуына зор үлес қосқан азаматтардың өздері мен олардың табысқа жету тарихы әдетте құрғақ фактілер мен цифрлардың тасасында қалып қояды. Шын мәнінде, Қазақстанның әрбір жетістігінің артында алуан түрлі тағдырлар тұр.

    «Қазақстандағы 100 жаңа есім» жобасы – Тәуелсіздік жылдарында табысқа жеткен, еліміздің әр өңірінде тұратын түрлі жастағы, сан алуан этнос өкілдерінің тарихы.

    Жобада нақты адамдардың нақты тағдырлары мен өмірбаяндары арқылы бүгінгі, заманауи Қазақстанның келбеті көрініс табады.  

    Біз «Жаныңда жүр жақсы адам» деген сөз­дің байыбына бара бермейміз. Шын мәнінде, Тәуел­сіздік дәуірінде өзінің еңбегімен, білімімен, өнері­мен озып шыққан қаншама замандастарымыз бар. Олардың жүріп өткен жолдары – кез келген статистикадан артық көрсеткіш.

    Сондықтан, оларды телевизиялық деректі туындылардың кейіпкеріне айналдыруымыз керек. Жастар өмірге шынайы көзбен қарап, өз тағдырларына өздері иелік ете алатын азаматтар болуы үшін оларға үлгі ұсынуымыз керек.

    Қазіргі медиамәдениетті суырыла сөйлейтін «шешендер» емес, өмірдің өзінен алынған шы­найы оқиғалар қалыптастырады. Мұндай оқи­ғаларды көрсету бұқаралық ақпарат құрал­дарының басты нысанасына айналуға тиіс.  

    Бұл жоба үш мәселені шешуге бағытталғаны жөн.  

    1. Ақылымен, қолымен, дарынымен за­манауи Қазақстанды жасап жатқан нақты адам­дар­ды қоғамға таныту.

    2. Оларға ақпараттық қолдау жасап, танымал ету­­дің жаңа мультимедиалық алаңын қалып­тас­тыру.

    3. «100 жаңа есім» жобасының өңірлік нұсқасын жасау. Ел-жұрт ұлтымыздың алтын қорына енетін тұлғаларды білуге тиіс.

    ҚОРЫТЫНДЫ

    Мемлекет пен ұлт құрыштан құйылып, қатып қалған дүние емес, үнемі дамып отыратын тірі ағза іспетті. Ол өмір сүру үшін заман ағымына саналы түрде бейімделуге қабілетті болуы керек.

    Жаңа жаһандық үрдістер ешкімнен сұрамай, есік қақпастан бірден төрге озды. Сондықтан, заманға сәйкес жаңғыру міндеті барлық мемлекеттердің алдында тұр.

    Сынаптай сырғыған уақыт ешкімді күтіп тұрм

  • "Қарағанды қаласының ветеринария бөлімі" ММ-мен атқарылған жұмыс туралы ақпарат 11 Сәуір 2017

                  "Қарағанды қаласының ветеринария бөлімі" ММ 2017 жылдың 1 тоқсанында Қарағанды облысының әкімі  бекіткен «Орны ауыстырылатын ауыл шаруашылық жануарларына бақылауды күшейту бойынша мемлекеттік органдардың өзара іс-қимыл жоспарын» басшылықа ала отырып Қарағанды қалалық ветеринариялық инспекциясы және Қарағанды қаласының ІІБ мен бірлесіп ЖШС «Арай» көтерме ет сауда базарында 11 рет тексеріс жүргізілді. Сондай-ақ  Қарағанды қаласының ветеринария бөлімі күнделікті  ішкі сауда орындарында ветеринариялық-санитариялық бақылау обьектілерінде жануарлардан алынатын өнімдерді тасымалдау , сақтау және ветеринариялық ілеспе құжаттарын ҚР ветеринариялық ережелерін және талаптарының заңнамасын орындау мақсатында , ауыл шаруашылық жануарлар өнімдерін ветеринариялық ілеспе құжатсыз тасымалдау және ветеринариялық сараптамасыз сату заңнамасын бұзған 29 фактіні анықтап, ауыл шаруашылық жануарлар өнімін тасымалдау және сату барысында  заң бұзушылықты жою үшін 29 нұсқама берді.  Ветеринариялық заңнаманы бұзғаны үшін Ветеринариялық инспекция 6 әкімшілдік іс қозғап, 487835 тенге айыппұл салды.

    Ветеринария бөлімі ағымдағы жылдың 1 тоқсанында ауылшаруашылығы жануарларынан алынатын өнімдерді тасымалдау және сақтау ережесі  тақырыбында түсіндірме жұмысын жүргізіп, жергілікті телеарналар арқылы 2 баяндама жасады.

    Қала аумағында 5 мал сою обьектісі жұмыс істейді, оларда ауылшарушылық жануарлары иелеріне барлық қолайлы жағдайлар жасалған:

              1. Мал сою пункті ЖШС "Арай KZ"–. Гоголь көшесі 2/23

    2. Мал сою алаңы ИП "Абишев А. О." - Резника көшесі 18/1

    3. Мал сою алаңы ИП "Абишев а. А." - Сәтпаев көшесі 204/2

    4. Мал сою алаңы ЖК "Черников" - Сұрыптау -орман питомнигі

    5. Мал сою алаңы ЖК "Кулькеев" - Складская көшесі 8/10

  • Жастар мәслихатының депутаттары "Ардағым Ардагерім" атты акцияға қатысқан болатын! 11 Сәуір 2017

          2017 жылдың 10 сәуір күні Қарағанды қаласының Жастар ресурстық орталығымен Жастар мәслихатының депутаттарымен бірлесіп, еңбек Ардагері Шишканова Таисия Ивановнаға барып қайтқан болатын.

    Кездесу барысында еңбек ардагеріне ауласындағы және жақын маңдағы қарларды күреу арқылы көмек көрсетілген болатын. Акцияның соныңда еңбек ардагері рахметін айтып, батасын берген болатын. 

    Осы акцияны ұйымдастыру жастардың патриоттық тәрбиелеуде өзіндік үлкен мәні бар. Пайдалы дене еңбегі, моральдық қолдау және аға ұрпақмен тілдесу бағалы тәжірибие, жастардың қабілеттілігін ашуға және құрметтеуге, ардақ тұту, еңбекқорлыққа және патриотизмді дамытуға алып келетін жол. 

    Жастар мәслихатының депутаттары өздерінің үлгі өнегесімен жастарды осындай акцияға қатысуға және ардагерлерді қолдауға үндейді.

  • Құқықтық білім сабағы өткізілді 11 Сәуір 2017

    Қарағанды облысының білім басқармасы №41 орта мектебімен бірлесіп Қарағанды қаласы білім бөлімінің қолдауымен 2017 жылдың 5 сәуірінде 9 сыныпта кәмелетке толмағандардың құқығын қорғау тақырыбына арналған құқықтық сабақ өткізілді. 

    Аталған сабақ оқушыларға құқықтық тәрбие беру, олардың құқықтық білімдерін, оның ішінде балалар мен жеткіншектердің құқықтары мен мүдделерін қорғау бойынша білімдерін жетілдіру және кәмелетке толмағандардың арасында құқық бұзушылықтың алдын алу мақсатында ұйымдастырылды.

    Сабаққа Қарағанды облысы білім басқармасының және Қарағанды қаласы білім бөлімінің мамандары, сонымен бірге Қарағанды қаласының ІІБ ЖПҚ қызметкерлері қатысты. 

    Онлайн тәртібінде 200 жуық білім ұйымы қатысқан сабақ барысында оқушыларға қолданыстағы заңнама қағидалары, кәмелетке толмағандардың құқықтары мен міндеттері түсіндірілді. Оқушылар өздері де сабақтың тақырыбын талқылауға белсене қатысып, әртүрлі ситуациялық тапсырмаларды орындады және балалардың құқықтарын қорғау жөнінде әзірленген жобаларын ұсынды.