Қарағандыда
  • USD 360.12
  • EUR 409.67
  • RUB 5.33
Қала әкімдігінің ресми интернет ресурсы

Ақпарат орталығы

ГлавнаяАқпарат орталығы

    7 айдағы жетістік

    Теңге бағамы түскенімен, қаржы нарығы тұрақты

    Шолуымызды елге ең жақын, бірақ жағымды жағы аздау болып тұрған теңгенің бағамынан бастайық. Үкімет отырысына қатысқан ҚР Ұлттық Банк басшысының орынбасары Олег Смоляков бүгінгі қалыптасып отырған жағдайға байланысты түсінік беруге тырысты. Оның айтуынша, жыл басынан бері теңгенің АҚШ долларына шаққандағы бағамы 4,3% төмендеген. Ал шілдені 1 долларға 346,7 теңгемен аяқтаған. Алайда, тамыздың басынан бері теңгенің құны тоқтаусыз түсіп барады. Олег Смоляков бұл жағдайды, жалпы АҚШ долларының дамушы елдердің төл валюталарына қатысты күшейіп бара жатқанымен түсіндірді. Міне, осы дамушы елдердің нарығындағы жалпы ахуал біздің те теңгені айналып өтпепті. Ал біздің елдегі шетелдік азаматтардың қолындағы қаржы наурызда 454 млрд теңге болса, шілдеде 158,5 млрд теңгеге дейін түскен. Яғни, шетелдіктер ақшаларының денін елдің экономикасына салды деген сөз.  

    Сонымен, теңгенің АҚШ долларына шаққандағы бүгінгі бағамы 363,22 теңгені құрап отыр. Ұлттық банк басшылығы егер жағдай тым ауырлап, теңге құнының құлдырауы тоқтамайтын болса, резервтен, яғни, қордағы ақшадан тиісті шаралар қолданатындарын айтты. Дегенмен, Олег Смоляровтың айтуынша, жалпы алғанда қаржы нарығындағы жағдай тұрақты. Оған халықтың депозиттік салымдарының маусым айында 5,4% өскені дәлел бола алады екен.

     

    7 айда 6 министрлік 6,6 млрд теңге игере алмаған

    Қаржы министрі Бақыт Сұлтанов жарты жылда бюджеттен сұрап алған қаржыларын игере алмаған министрліктерді тізіп шықты. Олардың қатарында Қорғаныс министрлігі – 12,5 млрд, Мәдение және спорт министрлігі – 9,7 млрд, ҰҚК – 7,7 млрд, Ауыл шаруашылығы министрлігі – 6,6 млрд, Ақпарат және коммуникациялар министрлігі – 5,1 млрд және Ішкі істер министрлігі – 3,4 млрд теңгені игере алмаған. 75,6 млрд теңге бюджетке кері қайтса, соның 9,8 млрд теңгесі үнемделген қаржыдан қайтқан. Жалпы, республикалық бюджеттің шығыс бөлігіне деп қарастырылған қаражаттың 98,6%, яғни, 5 461,5 млдр теңге игеріліпті. Қайтқан қаржыны есептеп берген Қаржы министрі Б.Сұлтанов, игерілмеудің себептерін де атады.

    «Бірінші себебі – 9,7 млрд теңгенің конкурстары, атап айтқанда, Қорғаныс министрлігі - 3,2 млрд теңге- киім-кешек алуға, Ақпарат жәнк коммуникациялар министлігі – ауылдық жерлерді байланыспен қамтуға /Қазақстелеком, Қазпошта/, Жоғары сот – 0,8 млрд – өрт-күзет дабылына, бақылау жүйесіне және соттарды баспанамен қамтуға жоспарланған конкурстар өтпеген. Екінші себеп – бюджеттен бөлінген қаражатты жұмсаудың жоспары дайын емес» - деді Б.Сұлтанов.

    Ал қаржының тиімсіз жұмсалуына жоғарыда аталған мемлекеттік мекемелердің жұмыс кестесінен кешігулері де кедергі болған. Қазір бюджеттің әр тиынының тиімді әрі уақытылы игерілуі бақылауға алынған. 1 тамыздағы жағдайға қарасақ, 33,2 млрд теңгенің тағдыры қылға қыстырылып тұр.

    Үкімет басшысы Бақытжан Сағынтаев бюджет қаржысының игерілу қарқынына көңілі толмайтынын айтты. Қаржыны игерілмеуі – экономиканың өсімі мен қарқынын тежейді.

    «Игерілмеген қаржы – ел экономикасының өсуі мен даму тенденциясына тежегіш. Егер қыркүйекте бюджетті қайта қарайтын болсақ, игерілмеген қаржы қайтадан бөліске түседі, қайта анализ жасайтын боламыз» - деді Үкімет басшысы.

     

    Инфляция мен жалақының жәйі

    Биылдың алты айында ЖІӨ өсімі 4,0% құрапты. Ұлттық экономика министрі Тимур Сүлейменовтың айтуынша, инфляция қысымының сәл босаңсуы, инвестициялық белсенділік және экономиканың негізгі салаларындағы өсу динамикасы жалпы экономиканың өсіміне септігін тигізген. Министрдің айтуынша, инфляция соңғы үш жылдағы ең төменгі деңгейде сақталуда. Жыл басынан бері инфляция 2,7% құраса, жылдық инфляция 5.9% табан тіреген. Ал еліміздің халықаралық қоры 87,7 млрд АҚШ долларын құрады. Оның ішінде 56,8 млрд доллар Ұлттық қор активтері, 30,9 млрд доллар алтынвалюта қоры. Жарты жылда өңдеу өнеркәсібі 5,1% өскен. Оның басым бөлігі тау-кен өндірісіне тиесілі. Сондай ақ, мұнау өндірісі де артқан.

    Ал құрылыс саласындағы өсім 1,3% кеміген. Салалық министрлік құрылыстағы қарқынның азаюын, биылғы қарқынның кемігені емес, былтырғы құрылыс қарқынының тымжоғары болғанымен түсіндіреді. Оның негізгі басымдығы ЭКСПО-2017 нысандарын пайдалануға берілуі болған екен.

    Т.Сүлейменов экономиканы несиелеудің тым баяу жүріп жатқанын айтты. 1 шілдедегі ахуал бойынша, 1% ғана несие берілген екен. Оның өзін халық тұтынушылық қажеттіліктер үшін алған. Ал экономиканың нақты салаларын несиелеу тоқтап қалған. Енді елдің ең жанды жері – жалақы мәселесіне келсек. Министрдің айтуынша, қазақстандықтардың жалақысы тұрақты өсіп келеді. «Қаңтар-шілде аралығында жалақы 157,7 мың теңгені құрап, 2,3% өскен. Шынайы ақшалай табыс қаңтар-маусым айларында 1,0% артқан» - дейді Т.Сүлейменов.

    Д.Жиенқұлов